Thứ năm, ngày 19 tháng 11 năm 2026
Thống kê hồ sơ
THỐNG KÊ TRUY CẬP

Hôm nay:

Hôm qua:

Trong tuần:

Tất cả:

Đánh giá thái độ phục vụ của cán bộ tiếp nhận hồ sơ ?
Cập nhật lúc: 27/10/2026

KIỂM NGƯ ĐỊA PHƯƠNG – LỰC LƯỢNG NÒNG CỐT BẢO VỆ  NGUỒN LỢI THỦY SẢN, GÓP PHẦN GỠ “THẺ VÀNG” CỦA ỦY BAN CHÂU ÂU (EC) VÀ PHÁT TRIỂN NGHỀ CÁ BỀN VỮNG

Bảo vệ nguồn lợi thủy sản, ngăn chặn khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) không chỉ là yêu cầu cấp thiết trong công tác quản lý nhà nước về thủy sản mà còn là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững của kinh tế biển Việt Nam. Trong nhiệm vụ đó, lực lượng Kiểm ngư địa phương giữ vai trò đặc biệt quan trọng, trực tiếp đưa pháp luật vào cuộc sống, kiểm soát hoạt động khai thác trên biển, bảo vệ hệ sinh thái ven bờ, vùng lộng và đồng hành cùng ngư dân xây dựng nghề cá có trách nhiệm.

- Kiểm ngư địa phương – tuyến đầu thực thi pháp luật trên biển

Luật Thủy sản năm 2017 là cơ sở pháp lý cho tổ chức và hoạt động của lực lượng Kiểm ngư – lực lượng chuyên trách của Nhà nước thực hiện chức năng thực thi pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Trên cơ sở yêu cầu quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và điều kiện thực tế, lực lượng Kiểm ngư được tổ chức ở trung ương và tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có biển (sau đây gọi là Kiểm ngư địa phương).

Với đặc thù thường xuyên hoạt động tại vùng biển ven bờ, vùng lộng và những khu vực có mật độ tàu cá hoạt động cao; lực lượng Kiểm ngư địa phương có lợi thế trong việc nắm bắt tình hình thực tế, phát hiện sớm nguy cơ vi phạm, tổ chức kiểm tra, kiểm soát và phối hợp xử lý các hành vi trái pháp luật. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong việc tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động khai thác thủy sản, đồng thời góp phần bảo vệ tài nguyên biển trước sức ép ngày càng lớn từ hoạt động khai thác của con người.

Trong bối cảnh Việt Nam đang tập trung triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác IUU, hướng tới mục tiêu sớm gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC); nhiệm vụ của lực lượng Kiểm ngư địa phương càng trở nên cấp thiết. Mỗi chuyến tuần tra, mỗi lượt kiểm tra tàu cá, mỗi vụ việc vi phạm được phát hiện và xử lý kịp thời đều góp phần cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của nhà nước về quản lý nghề cá, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam vì một nghề cá có trách nhiệm, bền vững.

1793072287521_4398370799669142789_4398370799669142789_a427c1bb0f6691ec850c2e96eaaa69bf

Ảnh: Lực lượng Kiểm ngư tỉnh Đắk Lắk kiểm tra, kiểm soát tàu cá

- Bảo vệ vùng biển ven bờ, vùng lộng – bảo vệ nền tảng của nguồn lợi thủy sản

Vùng biển ven bờ và vùng lộng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hệ sinh thái biển; đây là nơi cư trú, sinh trưởng, sinh sản và kiếm ăn của nhiều loài thủy sản. Đây cũng là ngư trường truyền thống, gắn liền với sinh kế của đông đảo cộng đồng ngư dân sinh sống ven biển, nhất là những hộ gia đình sử dụng tàu cá có chiều dài lớn nhất dưới 15 mét.

Tuy nhiên, trước đội tàu cá có chiều dài dưới 15 mét vẫn còn số lượng nhiều, áp lực khai thác kéo dài và việc sử dụng một số phương thức khai thác không phù hợp, nguồn lợi thủy sản ven bờ và vùng lộng đã suy giảm rõ rệt (tại các báo cáo điều tra số liệu nguồn lợi của Viện Nghiên cứu hải sản), ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tái tạo tự nhiên của các loài thủy sản, mất cân bằng sinh thái và suy giảm nghiêm trọng sinh kế lâu dài của ngư dân.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải tăng cường quản lý hoạt động khai thác theo hướng chặt chẽ, có trọng tâm và phù hợp với đặc điểm từng vùng biển. Lực lượng Kiểm ngư địa phương là lực lượng chủ công thực hiện tuần tra, kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành các quy định về mùa vụ khai thác, vùng khai thác, kích thước tối thiểu được phép khai thác; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền các hành vi sử dụng ngư cụ, phương pháp khai thác bị cấm, khai thác thủy sản non hoặc các hành vi gây tổn hại đến môi trường và hệ sinh thái biển; hướng đến kiểm soát cường lực khai thác phù hợp với khả năng phục hồi của nguồn lợi, khuyến khích khai thác có trách nhiệm và từng bước thay đổi những tập quán khai thác không còn phù hợp.

Bảo vệ nguồn lợi thủy sản vì vậy không đơn thuần là bảo vệ một nguồn tài nguyên kinh tế, mà còn là bảo vệ môi trường sống, bảo vệ sinh kế của cộng đồng ngư dân và gìn giữ nguồn tài nguyên biển cho các thế hệ mai sau. Khi nguồn lợi được phục hồi, hệ sinh thái được bảo vệ và hoạt động khai thác được quản lý hiệu quả, nghề cá mới có điều kiện phát triển ổn định, đảm bảo khả năng duy trì và phát triển cho tương lai.

- Chủ động ngăn chặn vi phạm IUU từ sớm, từ xa

Chống khai thác IUU là nhiệm vụ đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt và xuyên suốt của các cấp, các ngành, các lực lượng chức năng và cộng đồng ngư dân. Trong đó, Kiểm ngư địa phương có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát hoạt động khai thác trên biển, phối hợp quản lý đội tàu và chủ động phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm ngay từ địa bàn cơ sở.

Trọng tâm trước hết là rà soát, phân loại và quản lý chặt chẽ đội tàu cá; phối hợp kiểm tra điều kiện hoạt động của tàu cá, tình trạng đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác và việc thực hiện các nghĩa vụ theo quy định pháp luật. Đối với tàu cá có nguy cơ cao vi phạm IUU, tàu cá chưa đáp ứng điều kiện hoạt động hoặc có dấu hiệu vi phạm, lực lượng Kiểm ngư thường xuyên tăng cường giám sát, xác minh thông tin và kịp thời áp dụng các biện pháp xử lý theo thẩm quyền.

Cùng với đó, tăng cường kiểm tra việc duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình VMS đối với tàu cá có chiều dài >15 mét. Việc phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn sớm các nguy cơ tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần hạn chế vi phạm từ xa, giảm thiểu hậu quả pháp lý, kinh tế và ảnh hưởng đến uy tín quốc gia.

Tại cảng cá, cửa biển và các khu vực tàu cá thường xuyên ra vào, lực lượng Kiểm ngư thường xuyên phối hợp chặt chẽ với Bộ đội Biên phòng, cơ quan quản lý cảng cá và các lực lượng chức năng liên quan trong kiểm tra, giám sát hoạt động tàu cá, nhật ký khai thác, sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng và hồ sơ truy xuất nguồn gốc. Mỗi khâu trong quá trình khai thác, cập cảng, bốc dỡ và tiêu thụ sản phẩm cần được thực hiện minh bạch, có khả năng kiểm chứng, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.

Đặc biệt, cần tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp quản lý tàu cá giữa các địa phương; nhất là đối với những tàu thường xuyên hoạt động, neo đậu hoặc cập cảng ngoài địa bàn tỉnh. Sự liên thông trong quản lý, giám sát sẽ góp phần hạn chế tình trạng bỏ sót đối tượng, nâng cao hiệu quả kiểm soát và tạo nền tảng cho việc quản lý nghề cá theo hướng hiện đại, đồng bộ.

Chống khai thác IUU không thể chỉ thực hiện theo từng đợt cao điểm mà phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, có sự phân công trách nhiệm rõ ràng và cơ chế phối hợp chặt chẽ. Trong quá trình đó, lực lượng Kiểm ngư địa phương chính là một trong những lực lượng trực tiếp góp phần chuyển hóa yêu cầu quản lý, kiểm soát đội tàu tại bờ thành kết quả thực chất trên biển.

- Lấy tuyên truyền, hướng dẫn làm nền tảng; lấy thực thi nghiêm minh pháp luật làm sức mạnh cảnh báo, răn đe

Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả của công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản và chống khai thác IUU là ý thức tự giác chấp hành pháp luật của chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân. Vì vậy, bên cạnh nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, lực lượng Kiểm ngư địa phương luôn thực hiện đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật bằng những hình thức thiết thực, gần gũi và phù hợp với điều kiện thực tế.

Thông qua các buổi tuyên truyền tại cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão, cửa biển, địa bàn cư dân ven biển và hoạt động tiếp xúc trực tiếp với ngư dân qua các chuyến kiểm tra, kiểm soát trên biển; các quy định về khai thác thủy sản, bảo vệ nguồn lợi, chống khai thác IUU được truyền tải rõ ràng, dễ hiểu, gắn với những tình huống cụ thể trong hoạt động nghề cá. Ngư dân cần nhận thức đầy đủ rằng việc chấp hành pháp luật không chỉ nhằm tránh bị xử phạt mà còn là trách nhiệm đối với cộng đồng, đối với nguồn tài nguyên biển và tương lai của chính nghề nghiệp mình.

Tuyên truyền phải đi đôi với kiểm tra và xử lý nghiêm minh. Đối với các hành vi vi phạm, lực lượng Kiểm ngư địa phương kiên quyết phát hiện từ sớm, từ xa, xác minh đầy đủ, xử lý đúng thẩm quyền và đúng quy định pháp luật. Sự kết hợp giữa giáo dục, hướng dẫn, phòng ngừa với thực thi pháp luật nghiêm minh đã tạo chuyển biến bền vững trong nhận thức và hành động, từng bước hình thành thói quen khai thác đúng quy định trong cộng đồng ngư dân.

Bên cạnh đó, lực lượng Kiểm ngư phối hợp thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ, tìm kiếm, cứu nạn và xử lý các tình huống phát sinh trên biển theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Sự hiện diện có trách nhiệm của lực lượng chức năng không chỉ góp phần duy trì pháp luật trên biển mà còn tạo điểm tựa để ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển, phát triển sinh kế hợp pháp.

- Nâng cao năng lực Kiểm ngư địa phương – yêu cầu từ thực tiễn quản lý nghề cá

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và chống khai thác IUU; việc củng cố tổ chức, nâng cao năng lực chuyên môn và bảo đảm điều kiện hoạt động cho lực lượng Kiểm ngư địa phương có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Thực tiễn đòi hỏi lực lượng phải được bảo đảm về nhân lực, phương tiện tuần tra, trang bị đầy đủ các trang thiết bị chuyên môn, thông tin liên lạc và điều kiện kỹ thuật, hậu cần phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát trên biển liên tục. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu giám sát hành trình VMS, xác minh thông tin tàu cá và phối hợp xử lý các vụ việc phát sinh trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Cùng với việc tăng cường năng lực thực thi, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Kiểm ngư với các cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng thực thi pháp luật trên biển, chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan. Việc xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, quy trình phối hợp và cơ chế chia sẻ thông tin sẽ góp phần hạn chế chồng chéo, nâng cao hiệu quả xử lý công việc và phát huy tốt hơn nguồn lực hiện có.

Đối với các địa phương ven biển, cần căn cứ đặc điểm ngư trường, quy mô đội tàu, tình hình vi phạm, điều kiện ngân sách và yêu cầu bảo vệ nguồn lợi thủy sản để xây dựng phương án tổ chức lực lượng phù hợp. Đầu tư cho Kiểm ngư địa phương không chỉ là đầu tư cho hoạt động kiểm tra, kiểm soát mà còn là đầu tư cho công tác phòng ngừa vi phạm, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên tại các hệ sinh thái dễ bị tổn thương, duy trì sinh kế ngư dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thủy sản.

- Chung sức vì nghề cá có trách nhiệm, vì tương lai bền vững của biển Việt Nam

Có thể khẳng định, lực lượng Kiểm ngư địa phương giữ vai trò quan trọng trong công tác thực thi pháp luật về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, nhất là tại vùng biển ven bờ và vùng lộng – nơi gắn bó trực tiếp với sinh kế của đông đảo ngư dân và có ý nghĩa thiết yếu đối với quá trình tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Phát huy tốt vai trò của lực lượng Kiểm ngư địa phương sẽ góp phần tăng cường kỷ cương trong hoạt động khai thác, nâng cao hiệu quả quản lý đội tàu, chủ động ngăn chặn các hành vi vi phạm IUU, bảo vệ hệ sinh thái biển và thúc đẩy chuyển đổi nghề cá theo hướng có trách nhiệm. Đây cũng là cơ sở quan trọng để nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc thủy sản và đáp ứng các yêu cầu quản lý nghề cá bền vững.

Tuy nhiên, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và chống khai thác IUU không phải là nhiệm vụ riêng của lực lượng Kiểm ngư hay bất kỳ cơ quan nào. Đó là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, các cấp chính quyền, lực lượng chức năng, doanh nghiệp thủy sản và mỗi chủ tàu, thuyền trưởng, ngư dân. Khi pháp luật được thực thi nghiêm minh, công tác quản lý được triển khai đồng bộ và người dân chủ động thay đổi nhận thức, hành vi, mục tiêu phát triển nghề cá bền vững sẽ có nền tảng vững chắc để trở thành hiện thực.

Bảo vệ biển hôm nay chính là bảo vệ sinh kế ngày mai. Mỗi chuyến tuần tra hiệu quả, mỗi hành vi vi phạm được ngăn chặn kịp thời, mỗi ngư dân tự giác chấp hành pháp luật và mỗi vùng biển được bảo vệ tốt hơn đều góp phần gìn giữ nguồn tài nguyên quý giá của quốc gia.

Với quyết tâm của các cấp, các ngành, sự nỗ lực của lực lượng Kiểm ngư địa phương và sự đồng hành của cộng đồng ngư dân, Việt Nam có thêm cơ sở để nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá, thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), hướng tới mục tiêu sớm gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” IUU, đồng thời xây dựng ngành thủy sản minh bạch, có trách nhiệm, hiệu quả và phát triển bền vững.

Trần Bảo Chương

Phòng Kiểm ngư và Biển đảo

Lấy link copy
In Gửi Email

Bài viết liên quan

  • Không có bài viết liên quan
ipv6 ready
Chung nhan Tin Nhiem Mang