Tăng cường quản lý nuôi cá lồng bè trên sông, hồ chứa nước ngọt thích ứng với biến đổi khí hậu
Trong thời gian qua, hoạt động nuôi cá lồng bè trên sông, hồ chứa nước ngọt tại tỉnh Đắk Lắk tiếp tục phát triển, góp phần nâng cao thu nhập, tạo sinh kế cho người dân và khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước tự nhiên trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, trước tác động ngày càng phức tạp của biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài, mưa lớn bất thường và môi trường nước biến động đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động nuôi trồng thủy sản.
Ảnh: Nuôi trồng thủy sản lồng bè trên hồ chứa
Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia, hiện tượng El Nino kéo dài từ năm 2025 đến hết tháng 4/2026 làm mực nước trên nhiều sông, hồ giảm mạnh, gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động nuôi thủy sản lồng bè. Bên cạnh đó, kết quả quan trắc và cảnh báo môi trường vùng nuôi cá lồng bè trên sông, hồ chứa tại một số tỉnh trọng điểm giai đoạn 2021-2025 cho thấy một số thông số môi trường vượt giới hạn cho phép, bao gồm: Coliform, N-NO₂⁻, COD, Chlorophyll a, N-NH₄⁺, P-PO₄³⁻ và Aeromonas tổng số. Điều này cho thấy chất lượng môi trường có xu hướng ô nhiễm, làm gia tăng nguy cơ phát sinh và bùng phát dịch bệnh trên thủy sản nuôi. Đặc biệt, trong giai đoạn chuyển mùa, các thông số môi trường biến động mạnh, kết hợp với hiện tượng mưa lớn và lũ, gây tác động bất lợi đến sinh trưởng và phát triển của thủy sản nuôi lồng bè
Để chủ động ứng phó với các điều kiện bất lợi của thời tiết, hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người nuôi và nhằm thúc đầy phát triển nuôi thủy sản lồng bè trên sông, hồ chứa nước ngọt theo hướng bền vững, Chi cục Thủy sản và Biển đảo đã tham mưu Sở nông nghiệp và Môi trường ban hành văn bản khuyến cáo các địa phương, tổ chức và hộ nuôi cá lồng bè trên địa bàn tỉnh thực hiện tốt một số nội dung sau:
- Hướng dẫn, tuyên truyền, vận động người nuôi thực hiện đăng ký nuôi lồng bè theo Điều 21 Nghị định số 41/2026/NĐ-CP ngày 25/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật thủy sản
- Tổ chức rà soát, bố trí lồng bè nuôi phù hợp, đúng quy hoạch, kế hoạch đã được phê duyệt của địa phương.
- Nghiêm cấm việc sử dụng thuốc thú y không có nguồn gốc xuất xứ, thuốc thú y cấm sử dụng tại Việt Nam, thuốc y tế hoặc nguyên liệu thuốc y tế để sử dụng với mục đích phòng, trị bệnh cho thủy sản nuôi.
Bên cạnh đó, chỉ đạo các phòng chuyên môn triển khai, hướng dẫn cụ thể cho người dân và các tổ chức nuôi trồng thủy sản các nội dung cụ thể sau:
+ Thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, mực nước và các yếu tố môi trường nước như nhiệt độ, độ pH, hàm lượng oxy hòa tan để có biện pháp xử lý kịp thời, nhất là trong thời điểm giao mùa, nắng nóng kéo dài hoặc sau mưa lớn.
+ Chủ động gia cố hệ thống lồng bè, dây neo, phao nổi trước mùa mưa bão nhằm hạn chế thiệt hại do dông lốc, gió mạnh và nước dâng cao. Đồng thời chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị hỗ trợ như máy sục khí, máy bơm nước để ứng phó khi môi trường nước biến động bất lợi.
+ Lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng; được kiểm dịch bởi cơ quan thú y theo quy định.
+ Sử dụng thức ăn đảm bảo chất lượng, bổ sung Vitamin, khoáng chất vào khẩu phần ăn của thủy sản nuôi nhằm nâng cao sức đề kháng, thích ứng với diễn biến bất thường của thời tiết, môi trường và tác nhân gây bệnh trong nước. Giảm hoặc ngừng cho ăn khi điều kiện thời tiết, môi trường vùng nuôi bất lợi. Thường xuyên treo túi vôi ở lồng nuôi để khử trùng, cải thiện môi trường nuôi.
+ Tăng cường vệ sinh lồng nuôi, thu gom và xử lý thức ăn dư thừa, rác thải, thủy sản chết đúng quy định; tuyệt đối không xả chất thải trực tiếp xuống hồ chứa, sông, suối gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến các hộ nuôi xung quanh.
+ Khi phát hiện thủy sản nuôi có dấu hiệu bất thường hoặc xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt, người dân cần kịp thời báo cho chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn kiểm tra, xử lý theo quy định.
Mặt khác, các địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến kỹ thuật nuôi thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh kiểm tra, giám sát hoạt động nuôi cá lồng bè trên địa bàn nhằm bảo đảm an toàn nguồn nước, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển thủy sản bền vững.
Việc nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân trong công tác quản lý, bảo vệ môi trường nước và thực hiện nghiêm các quy định trong nuôi trồng thủy sản sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển kinh tế địa phương trong thời gian tới.
Hồng Duyên
